به مناسبت سالمرگ شهید ثالث

 

سهراب شهیدثالث سینماگر نامی ایرانی، ده سال پیش در دهم تیرماه یک­هزار و سیصد و هفتاد و هفت(اول ژوئیه ۱۹۹۸) در شیکاگو به بیماری سرطان کبد درگذشت، درحال­که تنها سه روز قبل از آن پنجاه و چهارساله ساله شده بود. شهید ثالث با دو فیلم برجسته‌ای که در ایران ساخت، یک اتفاق ساده (محصول ۱۳۵۲) و طبیعت بی‌جان (محصول ۱۳۵۳) به عنوان یکی از برجسته‌ترین چهره‌های سینمای نوی ایران شناخته شد. شهید ثالث در سال ۱۳۵۴ (۱۹۷۵) برای ساختن فیلم "در غربت" به کشور آلمان رفت و در این کشور ماندگار شد. او در سال‌های بعد در آلمان حدود ۱۰ فیلم سینمایی ساخت که برخی از آنها در جشنواره‌های بین‌المللی به موفقیت رسیدند و جوایزی کسب کردند: زمان بلوغ (۱۹۷۶)، آخرین تابستان گرابه (۱۹۸۰)، فیلم مستند بلندی درباره آنتون چخوف نویسنده روس(۱۹۸۱)، اوتوپیا (۱۹۸۲) و گل‌های سرخ برای آفریقا (۱۹۹۱).

فیلم‌های‌ سینمایی‌ شهید ثالث‌ راهگشای‌ حضور سینمای‌ ایران‌ در جشنواره‌ جهانی‌ شد. آثاری‌که‌ او در ایران‌ ساخت‌ به‌ دلیل‌ نگاه‌ تلخ‌ و واقع‌گرایانه‌ او و ریتم‌ کند فیلم‌هایش‌ مورد توجه‌ عامه‌ مردم‌ قرار نگرفت‌. می­گویند آغازگر موج جدید سینمای ایران، اگر موجی درکار باشد، بوده و فیلم­سازان بسیاری متأثر از اویند. فیلمسازی که هیچ­گاه فیلم پرفروش نساخت؛ فیلم­های­اش پربیننده نبودند اما گیرا و ماندگار شدند. در سال­های پایانی عمرش در غربت برای ساخت آخرین فیلم­اش بسیار تلاش کرد اما دیگر مرگ او را یاری نکرد.

پیرزن تلاش بی­پایانی می­کند برای نخ کردن سوزن. سوزن­بان در کنارش نشسته و به او نگاه ­می­کند. دقایق می­گذرد و هم­چنان پیرزن درکار خود و پیرمرد نیز... .

 

فیلم شناسی (کارگردان)

گلهای سرخ برای آفریقا (1991) / فرزندخوانده ویرانگر (1986) / درخت بید (1984) / هانس نوجوانی از آلمان (1983) / گیرنده ناشناس (1983) / اوتوپیا (1982) / یک زندگی، چخوف (1981) مستند / آخرین تابستان گرابه (1980) / نظم (1980) / تعطیلات طولانی لوته ایزنر (1979) مستند / خاطرات یک عاشق (1977) / زمان بلوغ (1976) / در غربت (1975) / طبیعت بی جان (1974) / یک اتفاق ساده (1974) / سیاه و سفید (1973) فیلم کوتاه / آیا؟ (1973) فیلم کوتاه / رقص های محلی ترکمن (1971) فیلم کوتاه / رقص بجنورد (1970) فیلم کوتاه / رقص های تربت جام (1970) فیلم کوتاه / نمایشگاه 48 (1969) فیلم کوتاه / رستاخیز (1969) فیلم کوتاه / بزم درویشان (1969) فیلم کوتاه / قفس (1966) فیلم کوتاه

فیلم شناسی (نویسنده)

گلهای سرخ برای آفریقا (1991) / درخت بید (1984) / گیرنده ناشناس (1983) / اوتوپیا (1982) / یک زندگی، چخوف (1981) مستند / آخرین تابستان گرابه (1980) / نظم (1980) / تعطیلات طولانی لوته ایزنر (1979) مستند / خاطرات یک عاشق (1977) / زمان بلوغ (1976) / در غربت (1975) / طبیعت بی جان (1974) / یک اتفاق ساده (1974) / سیاه و سفید (1973) فیلم کوتاه / آیا؟ (1973) فیلم کوتاه / رقص های محلی ترکمن (1971) فیلم کوتاه / رقص بجنورد (1970) فیلم کوتاه / رقص های تربت جام (1970) فیلم کوتاه / نمایشگاه 48 (1969) فیلم کوتاه / رستاخیز (1969) فیلم کوتاه / بزم درویشان (1969) فیلم کوتاه / قفس (1966) فیلم کوتاه

فیلم شناسی (تدوین گر)

ساز دهنی (1974)

جوایز

نامزد دریافت جایزه خرس طلایی از فستیوال فیلم برلین (اوتوپیا / 1983)

نامزد دریافت جایزه خرس طلایی از فستیوال فیلم برلین (در غربت / 1975)

برنده جایزه FIPRESCI از فستیوال فیلم برلین (در غربت / 1975)

برنده جایزه OCIC از فستیوال فیلم برلین (در غربت / 1975)

برنده جایزه Interfilm از فستیوال فیلم برلین (در غربت / 1975)

نامزد دریافت جایزه خرس طلایی از فستیوال فیلم برلین (طبیعت بی جان / 1974)

برنده جایزه خرس نقره ای از فستیوال فیلم برلین (طبیعت بی جان / 1974)

برنده جایزه FIPRESCI از فستیوال فیلم برلین (طبیعت بی جان / 1974)

برنده جایزه OCIC از فستیوال فیلم برلین (طبیعت بی جان / 1974)

برنده جایزه Interfilm از فستیوال فیلم برلین (طبیعت بی جان / 1974)

برنده جایزه OCIC از فستیوال فیلم برلین (یک اتفاق ساده / 1974)

برنده جایزه Interfilm از فستیوال فیلم برلین (یک اتفاق ساده / 1974)

برنده جایزه ویژه هیئت داوران بین الملل از جشنواره فیلم لوکارنو (زمان بلوغ / 1976)

برنده جایزه Teleplay از فستیوال فیلمهای تلویزیونی بادن بادن (هانس، نوجوانی از آلمان / 1985)

برنده جایزه Teleplay از فستیوال فیلمهای تلویزیونی بادن بادن (اوتوپیا / 1983)

برنده جایزه بهترین کارگردانی از فستیوال فیلم تهران (یک اتفاق ساده / 1974)

برنده جایزه هوگوی نقره ای از فستیوال فیلم شیکاگو (زمان بلوغ / 1976)

برنده جایزه هوگوی برنز از فستیوال فیلم شیکاگو (نظم / 1980)

برنده جایزه ویژه از سینماتک انگلستان (تعطیلات طولانی لوته ایزنر / 1979)